I wiek

Półkula wschodnia na początku I. wieku n.e.

Półkula wschodnia pod koniec I. wieku n.e.

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| I |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100

[edytuj] Urodzili się

• około 46 - Plutarch, grecki pisarz i filozof
• około 55 - Tacyt, rzymski historyk
• około 69 - Swetoniusz, rzymski historyk
• około 100 - Klaudiusz Ptolemeusz, grecki uczony

[edytuj] Zmarli

• 14 - Oktawian August, pierwszy cesarz rzymski
• 17
  • Liwiusz, rzymski historyk
  • Owidiusz, rzymski poeta
• 33 - Jezus z Nazaretu (data tradycyjna)
• 79 - Pliniusz Starszy, zginął podczas obserwacji erupcji Wezuwiusza

[edytuj] Wydarzenia w Europie

• 4 - Rzymianie wkroczyli do Germanii
• około 5 - Owidiusz napisał Metamorfozy
• 9
  • klęska Rzymian w Lesie Teutoburskim (zagłada 3 legionów)
  • ustalenie granicy imperium rzymskiego na Renie
• około 10 - główne drogi w mieście Rzym zaczęto oświetlać pochodniami
• 10 - August zwolnił lekarzy w Rzymie od płacenia podatków
• 14 - wybudowanie akweduktu Pont du Gard w pobliżu Nimes
• 14-37 - rządy cesarza Tyberiusza
• 28 - Fryzowie podnieśli bunt (pierwszy) przeciw władzy Rzymianom
• 32 - brak żywności wywołał rozruchy w Rzymie
• 41 - zabójstwo Kaliguli, nowym władcą Rzymu został Klaudiusz
• 43 - Klaudiusz rozpoczął podbój Brytanii, pd. Brytania stała się prowincją rzymską
• około 43 - założenie Londynu
• 46 - Tracja stała się prowincją rzymską
• 47 - Fryzowie ponownie ujarzmieni przez oddziały rzymskie
• 54 - Neron został cesarzem Rzymu
• 54-68 - wyprawa rzymskiego ekwity po bałtycki bursztyn (Pliniusz)
• 55-58 - wielka wyprawa zbrojna do Armenii
• 59 - Neron oganizuje igrzyska na wzór grecki
• 60 - Boudika, królowa Icenów wznieciła powstanie przeciwko Rzymianom i prorzymsko nastawionym Brytom
• 64 - wielki pożar Rzymu, początek prześladowań chrześcijan
• 66 - Neron wręcza insygnia królewskie Tiridatesowi, władcy Armenii
• 66-67 - podróż Nerona do Grecji (masowy rabunek dzieł sztuki greckiej i ich wywóz do Rzymu)
• 67 - Neron nakazał rozpocząć odbudowę świątyni w Delfach
• 68 - zabójstwo Nerona, koniec rządów dynastii julijsko-klaudyjskiej, początek wojny domowej
• 69 - tak zwany "rok czterech cesarzy", ostatecznie cesarzem został Wespazjan, początek dynastii Flawiuszów
• 69-70 - powstanie w okręgach rzymskich, zorganizowane przez wodza Batawów - Cywilisa (zwycięstwo Rzymian)
• około 70-79 - Pliniusz Starszy napisał Historię naturalną
• 73 - Wespazjan wprowadził nowy cenzus majątkowy i odnowił skład senatu
• 74 - wypędzenie filozofów z Rzymu
• 24 sierpnia 79 - wybuch Wezuwiusza zniszczył Pompeje, Herkulanum i Stabie
• 80
  • najazd Juliusza Agrykoli na Kaledonię
  • zakończenie budowy Koloseum, pożar Rzymu
• około 82 - budowa Łuku Tytusa w Rzymie
• 84 - Domicjan zakończył odbudowę świątyni w Delfach
• około 84 - Calgacus zjednoczył plemiona Brytów do walki z Rzymianami
• 89-102 - powstanie biblioteki Tytusa Flawiusza Pantainosa (Ateny)
• 92 - zakończenie budowy pałacu na Palatynie (Rzym)
• 95 - ponowne wypędzenie filozofów z Rzymu
• 98 - Trajan został cesarzem Rzymu, założył szkołę epikurejską w Atenach
• w imperium rzymskim zyskał na popularności kult perskiego boga Mitry
• rozkwit miesteriów w Eleuzis
• stopniowy zanik kultu Hery, Latony, Afrodyty i Artemidy
• rozkwit Aten pod panowaniem rzymskim
• rozwój astrologii i gnostycyzmu
• rozkwit handlu na szlaku bursztynowym
• lwy stały się rzadkością na obszarze Zachodniej Europy

[edytuj] Wydarzenia w Azji

• 2 - chiński cesarz Wang Mang założył pierwszy szpital
• 6 - Judea (łącznie z Samarią i Galileą) stała się rzymską prowincją
• 9-25 - uzurpatorzy przerwali 400-letnie panowanie dynastii Han w Chinach
• 17 - Kapadocja stała się prowincją rzymską
• 18 - najazd Partów na Indie
• około 25 - działalność Jana Chrzciciela
• około 27 - Jezus rozpoczął nauczanie w Galilei
• 7 kwietnia 30 - w Jerozolimie umarł na krzyżu Jezus Chrystus
• 34-35 - walki wewnętrzne w Partii
• 36 - pierwsze wieści o działalności misyjnej chrześcijan
• 45-67 - podróże misyjne św. Pawła
• 48
  • południowi Hunowie stali się lennikami Chińczyków
  • Sobór Apostolski
• około 50 - w Chinach pojawiła się porcelana
• 53 - król Partów Wologazes zagarnął Armenię
• około 58 - święty Paweł napisał "Listy do Koryntian"
• około 60 - powstało imperium Kuszanów w Azji Środkowej
• 60 - wybuchło 10-letnie powstanie Żydów przeciw Rzymianom w Judei
• 62 - ukamienowanie Jakuba (brata Jezusa), biskupa Jerozolimy
• 70 wrzesień - Rzymianie zniszczyli Jerozolimę
• około 70 - powstała ewangelia Marka
• 78 - Kuszanowie rozpoczęli podboje w Indiach
• około 80 - powstały ewangelie św. Mateusza i Łukasza
• 91 - w Mongolii Chińczycy zwyciężyli północnych Hunów
• około 100
  • obróbka metalu na wyspach Azji Południowo-Wschodniej
  • powstała ewangelia Jana
  • Czang Heng skonstruował pierwszy sejsmograf (Chiny)
  • Marinos z Tyru opracował siatkę równoleżników i południków, stworzył mapę obejmującą Europę i część Azji (z Chinami włącznie)

[edytuj] Wydarzenia w Afryce

• 1-50 - aleksandryjscy kupcy odbywają podróże handlowe bezpośrednio do Indii
• 45 - Rzymianie podbili Mauretanię (jako 2 nowe prowincje włączona do imperium rzymskiego)
• około 50 - ekspansja terytorialna królestwa Aksum
• około 70 - chrześcijaństwo dotarło do Aleksandrii
• około 80 - eksperymenty Herona z Aleksandrii z napędem parowym
• Rzymianie wprowadzili wielbłądy do sił porządkowych w Afryce Północnej

[edytuj] Wydarzenia w Ameryce

• około 1 - początek dominacji kultury Mochica na wybrzeżu Peru
• około 50 - początek szczytowego okresu rozwoju kultury Recuay w Santa Valley w Peru
• około 100 - lud Mochica postawił piramidy Słońca i Księżyca w Peru

[edytuj] Wydarzenia w Australii